Visie
 

De digitalisering en automatisering in de publieke dienstverlening gaan alsmaar verder. Allerlei ethische vraagstukken (bijvoorbeeld op het gebied van privacy) doemen daarbij op. Zolang in dit soort kwesties geen duidelijke positie bepaald wordt; zolang er geen duidelijke en uniforme keuzes gemaakt worden, zal beveiliging nooit adequaat en afdoende kunnen zijn.

Indien problemen van ethische aard naar voren geschoven worden, verzamelt zich bij de projectuitvoering een steeds verder groeiende last, die telkens opnieuw vooruitgeschoven moet worden om verdere voortgang te kunnen waarborgen. Vergelijk dat met een bulldozer die een lading zand voor zich uit schuift; onvermijdelijk komt het moment, dat de vooruitgeschoven last niet meer in z’n geheel door het blad aan de voorkant meegenomen kan worden omdat er onderweg steeds nieuw zand bij de lading komt. Dan blijft er links en rechts van het blad een absoluut ongewenst spoor zand liggen. Om in stijl met de bulldozer te blijven, twee voorbeelden uit de praktijk van (openbaar) vervoer; zowel bij de invoering van de OV-chipkaart als bij de besluitvorming rond rekeningrijden zijn belangrijke ethische vraagstukken blijven liggen, dan wel vooruit geschoven. En waar hangt (hing) alles dan uiteindelijk op?

Met behulp van automatisering en digitalisering kan in principe zoveel worden gerealiseerd, dat de neiging bestaat om alles te willen. Daardoor worden oplossingen vaak te ingewikkeld, onbegrijpelijk en kwetsbaar omdat er teveel doelen tegelijk nagestreefd worden. Begrippen als “prioriteiten stellen”, “keuzes maken”, “duidelijk communiceren” zijn in dit verband dan veelgebruikte termen, maar in de praktijk blijkt het erg lastig om hieraan adequaat invulling te geven.

Bij elk project zouden we het liefst zowel op kwaliteit sturen ( zo hoog mogelijk, dus: +), maar ook op kosten (zo laag mogelijk, dus: +). Uiteraard willen we het dan ook zo snel mogelijk klaar hebben (dus ook: +) …. de kans dat dat allemaal tegelijk kan, is te verwaarlozen!
 

 

Als tijd cruciaal is omdat het resultaat zo snel mogelijk gerealiseerd moet zijn (dus: +), hangt er een fors prijskaartje aan (dus: -) indien er absoluut niet aan de kwaliteit getornd mag worden (dus: +). In de praktijk wordt echter ook dan te weinig geld beschikbaar gesteld (omdat de kosten laag moeten zijn, dus: +), en dan is het tevoren dus al duidelijk dat de kwaliteit te wensen over zal laten (dus: -).